مناظره امام رضا علیه السلام با عمران صابی
در عقائد پیشرفته
ایجاد شده توسط
استاد سید جعفر سیدان
0. متن و خلاصه روایت
1 قسمت
- 2:00 ساعت
متن و خلاصه
120 دقیقه
پیوستها:
1. شروع صحبت های عمران صابی
1 قسمت
ویدیو
301.02
2. مناظره کوتاه امام صادق علیه السلام با ابوحنیفه
1 قسمت
ویدیو
191.98
3. معنی صحیح «واحد» برای خداوند
1 قسمت
ویدیو
299.09
4. توضیح عبارت «لاشیء معه» 1
1 قسمت
ویدیو
287.02
5. توضیح عبارت «لاشیء معه» 2
1 قسمت
ویدیو
247.04
6. توضیح عبارت «لایزال کذالک»
1 قسمت
ویدیو
238.71
7. خلق «بدیع»
1 قسمت
ویدیو
240.43
8. صفت خاص خلق: اعراض و حدود
1 قسمت
ویدیو
243.77
9. مخلوق اول چیست؟
1 قسمت
ویدیو
317.76
10. مخلوق اول در روایات
1 قسمت
ویدیو
186.27
11. «اول ماخلق الله نوری»
1 قسمت
ویدیو
230.32
12. مشیت «اول ماخلق»
1 قسمت
ویدیو
252.97
13. طرح نظریه فلاسفه در مورد خلق اول
1 قسمت
ویدیو
242.94
14. تعریف فاعل مختار (صدور خلق)
1 قسمت
ویدیو
264.33
15. «خلق المشیة بنفسها»
1 قسمت
ویدیو
236.92
16. سنخیت علت و معلول
1 قسمت
ویدیو
288.19
17. عدم حاجت خدا به خلق نمودن
1 قسمت
ویدیو
225.48
18. بررسی «ترشح معلول از علت»
1 قسمت
ویدیو
174.04
19. «کل حادث مسبوق بالمادة»؟
1 قسمت
ویدیو
211.14
20. بی نیازی مطلق خداوند از خلق نمودن
1 قسمت
ویدیو
222.86
21. علت آفرینش هستی
1 قسمت
ویدیو
213.39
22. علت آفرینش در آیات و روایات
1 قسمت
ویدیو
137.81
23. بیان نظر «علامه طباطبائی» پیرامون هدف خلقت
1 قسمت
ویدیو
236.49
24. بیان نظر «قاضی سعید قمی» پیرامون هدف خلقت
1 قسمت
ویدیو
264.8
25. جز فعل خوب از خدا نباید یا نشاید؟
1 قسمت
ویدیو
245.71
26. توضیح «غرض خلقت، ذات خداست»
1 قسمت
ویدیو
216.13
27. توضیح آیه«لذالک خلقهم»
1 قسمت
ویدیو
223.78
28. توضیح تعلیقه نهایة الحکمة
1 قسمت
ویدیو
293.75
29. توضیح « هَلْ کَانَ الْکَائِنُ مَعْلُوماً فِی نَفْسِهِ عِنْدَ نَفْسِهِ»
1 قسمت
ویدیو
304.9
30. علم خدا به خودش
1 قسمت
ویدیو
239.46
31. غموض علم خدا به خودش
1 قسمت
ویدیو
235.62
32. روایات علم حضرت حق 1
1 قسمت
ویدیو
219.7
1/32. روایات علم حضرت حق 2
1 قسمت
ویدیو
243.54
2/32. بیان علامه مجلسی در مورد علم حضرت حق
1 قسمت
ویدیو
304.15
33. علم حضرت حق به اشیاء
1 قسمت
ویدیو
219.12
34. علم و کلیات و جزئیات
1 قسمت
ویدیو
244.47
35. سوال از «حدود خلق»
1 قسمت
ویدیو
182.2
36. طرح بحث «کل حادث زمانی مسبوق بقوة الوجود»
1 قسمت
ویدیو
214.95
37. طرح بحث «عینیت داشتن امکان»
1 قسمت
ویدیو
212.61
38. صفت فعل بودن «مشیت»
1 قسمت
ویدیو
252.92
39. محال بودن شناخت ذات خداوند متعال
1 قسمت
ویدیو
175.92
40. راه های معرفت حق تعالی
1 قسمت
ویدیو
199.91
41. توضیح نور بودن خداوند متعال
1 قسمت
ویدیو
230.52
42. سکوت و نطق خداوند متعال
1 قسمت
ویدیو
201.63
43. توضیح مثال «سراج»
1 قسمت
ویدیو
320.64
44. جواب شبهه تغییر خداوند
1 قسمت
ویدیو
236.78
45. تلکم خدا علامت تغییر است؟
1 قسمت
ویدیو
244.43
46. بیان نظر علامه مجلسی در توضیح «ساکتا ثم نطق»
1 قسمت
ویدیو
229.42
47. سوال عمران: تغییر خدا با خلق کردن
1 قسمت
ویدیو
248.86
48. عدم تغییر خدا با خلق نمودن
1 قسمت
ویدیو
207.32
49. عدم ترکیب خداوند علت عدم تغییر
1 قسمت
ویدیو
233.89
50. سوال: خدا در خلق یا خلق در خدا؟
1 قسمت
ویدیو
206.72
51. مثال آینه توسط امام رضا علیه السلام
1 قسمت
ویدیو
272.52
52. تفسیر روایت با روایات دیگر
1 قسمت
ویدیو
180.54
53. «الله لیس فی شیئ، و لا علی شیء»
1 قسمت
ویدیو
149.78
54. شبهه «خلق به وصف تعین و بدون لحاظ آن»
1 قسمت
ویدیو
118.68
55. شناخت خداوند به ذات یا به وصف
1 قسمت
ویدیو
165.78
56. معنی « هَلْ یُوَحَّدُ بِحَقِیقَةٍ أَوْ یُوَحَّدُ بِوَصْفٍ» 1
1 قسمت
ویدیو
224.25
57. معنی « هَلْ یُوَحَّدُ بِحَقِیقَةٍ أَوْ یُوَحَّدُ بِوَصْفٍ» 2
1 قسمت
ویدیو
241.88
58. تفسیر «کان الله و لاشیئ معه»
1 قسمت
ویدیو
281.69
59. نقد بیان علامه جعفری
1 قسمت
ویدیو
232.41
60. اتحاد ابداع، مشیت و اراده
1 قسمت
ویدیو
169.34
61. رابطه اراده و علم حضرت حق
1 قسمت
ویدیو
166.77
62. رابطه مشیت و اراده
1 قسمت
ویدیو
248.05
63. تفاوت مشیت و اراده 1
1 قسمت
ویدیو
217.4
64. تفاوت مشیت و اراده 2
1 قسمت
ویدیو
233.8
65. صفات ذاتی و صفات فعلی
1 قسمت
ویدیو
184.9
66. صفت فعلی بودن مشیت و اراده
1 قسمت
ویدیو
196.99
67. تفسیر «و خلق المشیة بنفسها»
1 قسمت
ویدیو
220.19
68. ارتباط خلقت اشیاء با فعل حق – بیان نظرعلامه طباطبائی
1 قسمت
ویدیو
160.05
69. نقد نظر علامه طباطبائی
1 قسمت
ویدیو
204.7
70. اولین مخلوق چیست؟
1 قسمت
ویدیو
224.69
71. اولین مخلوق: «حروف»؟
1 قسمت
ویدیو
202.28
72. معنی «حروف»
1 قسمت
ویدیو
209.17
73. تعداد حروف
1 قسمت
ویدیو
126.78
74. پنج حرف «محرّف»
1 قسمت
ویدیو
246.15
75. صفت و موصوف، اسم و معنی
1 قسمت
ویدیو
223.1
76. مدلول صفات، وجود خدا نه شناخت او
1 قسمت
ویدیو
253.56
77. بیان نظر علامه مجلسی
1 قسمت
ویدیو
225.98
78. ایات اعتقادی (بحث مناسبتی)
1 قسمت
ویدیو
230.87
79. مخلوق بودن همه محدودات
1 قسمت
ویدیو
192.97
80. تحول و تغییر در ذات حق
1 قسمت
ویدیو
213.96
81. مشکلات این روایت در بیان علامه مجلسی
1 قسمت
ویدیو
236.73
82. جمع بندی: ازلیت حق و ماسوی الله حادث
1 قسمت
ویدیو
275.95
83. جمع بندی: صفت فعل بودن مشیت و اراده و ... .
1 قسمت
ویدیو
234.87
درباره این دوره
مناظره امام رضا علیه السلام با عمران صابی، از برجستهترین و عمیقترین گفتگوهای کلامی-فلسفی در تاریخ حدیث شیعه به شمار میرود. این دوره علمی، توسط حضرت آیت الله سید جعفر سیدان، به تحلیل دقیق و واکاوی علمی این متن گرانسنگ میپردازد. هدف اصلی این دوره، عبور از ترجمه سطحی و ورود به لایههای عمیق معرفتی روایت است تا شرکتکنندگان با مبانی دقیق توحید، کیفیت خلقت، علم الهی و نحوه شناخت خداوند از منظر اهل بیت علیهم السلام آشنا شوند.
در این دوره، هر فراز از مناظره بر اساس پرسشهای دقیق عمران صابی و پاسخهای حکیمانه امام علیه السلام مورد بررسی قرار میگیرد. شرکتکنندگان میآموزند که چگونه امام علیه السلام با برهانهای عقلی قاطع و مثالهای دقیق، پیچیدهترین شبهات کلامی را پاسخ داده و بنیانهای معرفتی یک متکلم بزرگ را دگرگون ساختند. این دوره برای طلاب، دانشجویان رشتههای فلسفه و کلام، و تمامی پژوهشگران علاقهمند به معارف عمیق توحیدی طراحی شده است.
سرفصلها
- توحید ذاتی و تبیین کائن ازلی: این بخش به نقطه شروع مناظره با پرسش عمران از «کائن اول» میپردازد. در ادامه، معنای حقیقی «واحد» برای خداوند تحلیل شده و با شرح عبارات کلیدی مانند «لا شیء معه»، ازلیت و بساطت ذات حق و تمایز او از مخلوقات دارای حد و عرض اثبات میگردد.
- فلسفه آفرینش و نفی انگیزه "نیاز": در این سرفصل، انگیزه خلقت بررسی شده و نظریه "نیاز" خداوند به آفرینش قاطعانه رد میشود. امام علیه السلام توضیح میدهند که هدف از خلقت، کمالیابی ذات حق نبوده و با نقد دیدگاههای فلسفی مانند "ترشح"، تبیین میکنند که نظام هستی بر اساس رفع نیاز مخلوقات از یکدیگر شکل گرفته است.
- کیفیت علم الهی (علم ذاتی و علم به اشیاء): این عنوان به پرسش پیچیده عمران از علم خداوند به ذات خود قبل از خلقت میپردازد. امام علیه السلام با ابطال نظریه علم از طریق «ضمیر» (صورت ذهنی)، تفاوت میان علم ذاتی بسیط و علم به اشیاء را روشن ساخته و توضیح میدهند که راهیابی کثرت در ذات الهی محال است.
- دستهبندی انواع مخلوقات و مراتب هستی: در اینجا امام علیه السلام در پاسخ به پرسش از حدود آفرینش، یک تقسیمبندی جامع از انواع ششگانه مخلوقات ارائه میدهند. این دستهبندی شامل موجودات ملموس، موزون، دیدنی، روح، مفاهیم انتزاعی و نهایتاً اعمال و حرکات به عنوان عوامل تغییر در عالم ماده است.
- عدم تغییر و ثبات در ذات الهی: این بخش به شبهه "تغییر خداوند پس از خلقت" پاسخ میدهد. امام علیه السلام با تأکید بر بساطت و عدم ترکیب در ذات الهی، هرگونه تغییرپذیری را نفی کرده و با مثال «سراج» (چراغ)، توضیح میدهند که صفات فعل مانند نطق و تکلم، موجب تغییر در ذات نمیشوند.
- کیفیت حضور و ارتباط خداوند با عالم: در این محور، پرسش از مکان خداوند و رابطه او با خلق («خدا در خلق یا خلق در خدا؟») بررسی میشود. امام علیه السلام با مثال دقیق «آینه»، هرگونه حلول، اتحاد و مکانمندی را رد کرده و قیومیت خداوند بر عالم را رابطهای بدون اختلاط و درهمآمیختگی تبیین میکنند.
- توحید وصفی در مقابل توحید ذاتی: این سرفصل به پرسش عمیق عمران مبنی بر شناخت خداوند از طریق «حقیقت ذات» یا «وصف» میپردازد. امام علیه السلام توضیح میدهند که تمام اسماء و صفات، مفاهیمی مخلوق و برای فهم بشر هستند و ضمن اثبات وجود حق، هرگز به کنه و حقیقت ذات او راه نمیبرند.
- "ابداع" و "مشیت" به عنوان اولین فعل حق: در اینجا به تحلیل اولین فعل خداوند پرداخته میشود. امام علیه السلام ضمن بیان اتحاد مفهومی «ابداع»، «مشیت» و «اراده»، تأکید میکنند که اینها از صفات فعل هستند (نه صفات ذات) و با تفسیر روایت «خلق المشیة بنفسها»، کیفیت صدور اولین فعل از ذات حق را روشن میسازند.
- "حروف" به عنوان اولین مخلوق و ریشه کثرات: این بخش به معرفی یکی از پیچیدهترین مفاهیم مناظره، یعنی «حروف»، اختصاص دارد. امام علیه السلام "حروف" را به عنوان اولین مخلوق پس از فعل "ابداع" معرفی کرده و ماهیت، تعداد و کارکرد آنها را به عنوان ریشه شکلگیری زبانها و حقایق عالم توضیح میدهند.
- جمعبندی نهایی و تبیین علت گمراهی در توحید: در پایان مناظره، امام علیه السلام با جمعبندی مراتب سهگانه خلقت (ابداع، حروف، محسوسات)، علت اصلی گمراهی و اختلاف در توحید را «توصیف خداوند با صفات مخلوقین» معرفی میکنند. این تبیین نهایی منجر به اقناع کامل و اسلام آوردن عمران صابی میشود.
ویژگیهای دوره
• تالار گفتگو: فضایی برای تبادل نظر علمی، طرح پرسش و تعمیق مباحث میان شرکتکنندگان.
• پشتیبانی علمی و فنی: دسترسی به اساتید برای رفع اشکالات محتوایی و تیم فنی برای حل مشکلات احتمالی در طول دوره.
نظرات (0)
0
0 نظرات
