آموزش منطق مظفر 1 (الفاظ و قضایا)

دانلود فایل پی دی اف اصلی کتاب منطق مظفر

موضوع و تعریف علم منطق در کتاب منطق مظفر
علم منطق دانشی است که به بررسی قواعد صحیح اندیشیدن و استدلال می‌پردازد و به انسان کمک می‌کند از خطا در مسیر شناخت و نتیجه‌گیری مصون بماند.

علامه محمدرضا مظفر در کتاب المنطق، علم منطق را چنین تعریف می‌کند:

«آلةٌ قانونيةٌ تعصم مراعاتها الذهن عن الخطأ في الفكر»

یعنی: ابزاری قانونمند که رعایت قواعد آن، ذهن را از خطا در اندیشه بازمی‌دارد.

موضوع اصلی مباحث منطق، شناخت قواعدی است که به کمک آن‌ها می‌توان مفاهیم را به‌درستی تعریف کرد، گزاره‌ها را ارزیابی نمود و از معلومات به نتایج مجهول دست یافت. به همین دلیل، منطق هم به روش صحیح تعریف و شناخت مفاهیم می‌پردازد و هم قواعد استدلال و شیوه دستیابی به نتایج درست را بررسی می‌کند.

کتاب منطق مظفر این مباحث را در چند محور اصلی دنبال می‌کند: مباحث الفاظ و کلیات، تعریف و اقسام آن، قضایا و احکام آن‌ها، شیوه‌های استدلال و قیاس، و در نهایت صناعات خمس شامل برهان، جدل، خطابه، شعر و مغالطه.

نسخه بازنویسی شده کتاب منطق مظفر با قابلیت جستجو در متن

مقدمه(1)

تعریف منطق
منطق در لغت از ماده ی نطق - ینطق - نطقاً می باشد و به معنای صحبت کردن است.
نطق بر دو معنا است ظاهری و باطنی که مراد از ظاهری؛ صحبت کردن می باشد و مراد از باطنی، تفکر می باشد.
برای اینکه در گفتارمان از جهت ادبی اشتباه نکنیم لازم است که قواعد مربوط به ادبیات را فرا بگیریم که در زبان عربی؛ علم صرف و نحو این وظیفه را برعهده دارد.
برای اینکه در تفکرمان نیز دچار اشتباه نگردیم نیاز به قواعدی است که تفکرات را بر پایه آن استوار و صحیح گردانیم که این قواعد همان علم منطق می باشد.
تعریف منطق
«آلة قانونیه تعصم مراعاتها الذهن عن الخطأ فی الفکر» یعنی «منطق یک ابزار قانونی می باشد که مراعات آن سبب می شود که ذهن از خطا در فکر باز ماند. »
نکته
در تعریف منطق کلمه ی مراعات به این دلیل آمده که صرف دانستن قواعد منطق سبب حفظ از خطا در فکر نمی شود ، بلکه رعایت آن سبب حفظ از خطا در فکر می گردد.

مقدمه(1)

مقدمه(2)

علوم بر دو قسم آلی و اصالی می‌باشد.

علم آلی:
علومی که هدف اصلی برای یادگیری نیستند. بلکه در علوم دیگر کاربرد دارند مانند علم جبر که مقدمه برای حل معادلات ریاضی می‌باشد. علم منطق نیز از این قسم است.

علم اصالی:
علومی که هدف اصلی برای یادگیری می‌باشند. مانند : علم فقه و.....
هدف از یادگیری منطق صحیح فکر کردن و درست استدلال کردن می‌باشد.
نام دیگر علم منطق علم میزان و علم معیار می‌باشد.

اقسام علم
علم حسی: علمی که بواسطه‌ی حواس پنج‌گانه برای انسان حاصل می‌گردد.
علم خیالی: علمی که توسط قوه‌ی خیال یا تصرف در محسوسات حاصل می‌گردد.
علم وهمی: علمی که توسط قوه‌ی وهم، با درک معانی جزئی که دارای مقدار و ماده نیست حاصل می‌گردد.
علم فکری: علمی که توسط قوه‌ی فکر با درک معانی کلیه که از جزئیات منتزع می‌شود حاصل می‌گردد.

انسان و حیوانات در سه قسم اول از علوم مشترک می‌باشد. اما در قسم چهارم از او جدا گشته، در واقع قوه‌ی فکر مرز افتراق حیوان از انسان می‌باشد.

مقدمه(2)

مقدمه(3)

علم بر دو قسم علم حضوری و علم حصولی تقسیم می‌گردد.
آنچه در منطق و فلسفه از آن بحث می‌شود علم حصولی است. اما علم حضوری مانند علم به وجود خودمان یا علم خداوند به خود و مخلوقاتش داخل در تعریف علم در منطق و ابحاث آن می‌شود.

تعریف علم (حصولی)
«حضور صورة الشیء عند العقل»: حاضر شدن صورت شیء در نزد عقل را علم گویند.
البته مراد از «صورت» در این تعریف، لزوماً تصویر ظاهری و دارای ابعاد (طول، عرض و ارتفاع) نیست؛ بلکه منظور هرگونه صورت یا مفهوم ذهنی از یک شیء است که موجب شناخت آن می‌شود. بنابراین، ممکن است برخی از اشیاء مانند هوا، تصویر محسوس و مستقلی در ذهن نداشته باشند، اما مفهوم و شناختی از آن‌ها در ذهن ما حاصل شود.

علم بر دو قسم تصور و تصدیق می‌باشد.
علم تصوری: علمی که تصور محض است و هیچ گونه اذعان و حکمی را به دنبال ندارد.
علم تصدیقی: علمی که علاوه بر تصور، اذعان نفس و مطابقت آن با واقع یا عدم مطابقتش را به دنبال دارد.

مقدمه(3)

مقدمه(4)

متعلقات تصور و تصدیق
متعلق تصدیق : تصدیق فقط دارای یک مورد می‌باشد و آن نسبتِ موجود در جمله‌ی خبریه هنگام یقین و اذعان نفس به مطابقت یا عدم مطابقت آن با واقع است.
متعلق تصور:
۱- کلمات مفرد مانند : اسم ، فعل و حرف
۲- نسبت در جمله خبریه هنگام شک در آن
۳- نسبت در جملات انشایی
۴- مرکب ناقص مانند : مضاف‌الیه ، موصول و صله ، اطراف جمله شرطیه

مقدمه(4)

باب اول:مقدمه(5)

اقسام تصدیق

تصدیق بر دو قسم است:
1. یقین
2. ظن

تصدیق عبارت است از ترجیح یکی از دو طرف خبر (وقوع یا عدم وقوع)، به‌گونه‌ای که یک طرف نزد عقل بر طرف دیگر برتری داشته باشد.

- یقین: اگر ترجیح یک طرف همراه با نفی احتمال طرف مقابل باشد.
- ظن: اگر یک طرف بر دیگری ترجیح داشته باشد، ولی احتمال طرف مقابل همچنان وجود داشته باشد. در این صورت، طرف راجح را «ظن» و طرف مرجوح را «وهم» می‌نامند.
- شک: اگر احتمال وقوع و عدم وقوع خبر با یکدیگر برابر باشد.
بنابراین، یقین و ظن از اقسام تصدیق‌اند؛ اما وهم و شک از اقسام جهل تصدیقی به شمار می‌روند.

تفاوت وهم و شک در این است که در وهم یک طرف مرجوح و طرف دیگر راجح است، درحالی‌که در شک هیچ‌یک از دو طرف بر دیگری ترجیح ندارد.

نکته: ظن و وهم نسبت به دو طرف یک خبر، همواره متقابل‌اند؛ یعنی هرگاه به وقوع یک خبر ظن داشته باشیم، نسبت به عدم وقوع آن وهم خواهیم داشت و بالعکس.

باب اول:مقدمه(5)

جهل و اقسام آن

جهل و اقسام آن

جهل و اقسام آن

اقسام علم: ضروری و نظری(1)

اقسام علم: ضروری و نظری(1)

اقسام علم: ضروری و نظری(1)

اقسام علم: ضروری و نظری(2)

اقسام علم: ضروری و نظری(2)

اقسام علم: ضروری و نظری(2)

اقسام علم: ضروری و نظری(3)

اقسام علم: ضروری و نظری(3)

اقسام علم: ضروری و نظری(3)

باب اول: مباحث الفاظ(1)

باب اول: مباحث الفاظ(1)

باب اول: مباحث الفاظ(1)

باب اول: مباحث الفاظ(2)

باب اول: مباحث الفاظ(2)

باب اول: مباحث الفاظ(2)

باب اول: مباحث الفاظ(3)

باب اول: مباحث الفاظ(3)

باب اول: مباحث الفاظ(3)

مباحث الفاظ (4) اقسام تباین، متخالفان

مباحث الفاظ (4) اقسام تباین، متخالفان

مباحث الفاظ (4) اقسام تباین، متخالفان

باب اول:مباحث الفاظ(5)

باب اول:مباحث الفاظ(5)

باب اول:مباحث الفاظ(5)

باب اول:مباحث الفاظ(6)

باب اول:مباحث الفاظ(6)

باب اول:مباحث الفاظ(6)

باب اول:مباحث الفاظ(7)

باب اول:مباحث الفاظ(7)

باب اول:مباحث الفاظ(7)

مباحث الفاظ (8) ترادف و تباین

مباحث الفاظ (8) ترادف و تباین

مباحث الفاظ (8) ترادف و تباین

باب اول: مباحث الفاظ(9)

باب اول: مباحث الفاظ(9)

باب اول: مباحث الفاظ(9)

باب اول: مباحث الفاظ(10)

باب اول: مباحث الفاظ(10)

باب اول: مباحث الفاظ(10)

باب اول: مباحث الفاظ(11)

باب اول: مباحث الفاظ(11)

باب اول: مباحث الفاظ(11)

باب اول: مباحث الفاظ(12)

باب اول: مباحث الفاظ(12)

باب اول: مباحث الفاظ(12)

باب اول: مباحث الفاظ(13)

باب اول: مباحث الفاظ(13)

باب اول: مباحث الفاظ(13)

باب اول: مباحث الفاظ(14)

باب اول: مباحث الفاظ(14)

باب اول: مباحث الفاظ(14)

باب اول: مباحث الفاظ(15)

باب اول: مباحث الفاظ(15)

باب اول: مباحث الفاظ(15)

باب اول: مباحث الفاظ(16)

باب اول: مباحث الفاظ(16)

باب اول: مباحث الفاظ(16)

مباحث کلی: بحث جزئی و کلی

مباحث کلی: بحث جزئی و کلی

مباحث کلی: بحث جزئی و کلی

مباحث کلی: جزئی اضافی؛ متواطی و مشکک

مباحث کلی: جزئی اضافی؛ متواطی و مشکک

مباحث کلی: جزئی اضافی؛ متواطی و مشکک

مباحث کلی: مفهوم و مصداق

مباحث کلی: مفهوم و مصداق

مباحث کلی: مفهوم و مصداق

مباحث کلی: عنوان و معنون(1)

مباحث کلی: عنوان و معنون(1)

مباحث کلی: عنوان و معنون(1)

مباحث کلی: عنوان و معنون(2)

مباحث کلی: عنوان و معنون(2)

مباحث کلی: عنوان و معنون(2)

مباحث کلی : نسب اربع(1)

مباحث کلی : نسب اربع(1)

مباحث کلی : نسب اربع(1)

مباحث کلی : نسب اربع(2)

مباحث کلی : نسب اربع(2)

مباحث کلی : نسب اربع(2)

مباحث کلی : نسب اربع(3)

مباحث کلی : نسب اربع(3)

مباحث کلی : نسب اربع(3)

مباحث کلی : نسب اربع(4)

مباحث کلی : نسب اربع(4)

مباحث کلی : نسب اربع(4)

مباحث کلی : نسب اربع(5)

مباحث کلی : نسب اربع(5)

مباحث کلی : نسب اربع(5)

مباحث کلی : نسب اربع(6)

مباحث کلی : نسب اربع(6)

مباحث کلی : نسب اربع(6)

مباحث کلی : نسب اربع(7)

مباحث کلی : نسب اربع(7)

مباحث کلی : نسب اربع(7)

مباحث کلی: کلیات خمس(1)

مباحث کلی: کلیات خمس(1)

مباحث کلی: کلیات خمس(1)

مباحث کلی: کلیات خمس(2)

مباحث کلی: کلیات خمس(2)

مباحث کلی: کلیات خمس(2)

مباحث کلی: کلیات خمس(3)

مباحث کلی: کلیات خمس(3)

مباحث کلی: کلیات خمس(3)

مباحث کلی: کلیات خمس(4)

مباحث کلی: کلیات خمس(4)

مباحث کلی: کلیات خمس(4)

مباحث کلی: کلیات خمس(5)

مباحث کلی: کلیات خمس(5)

مباحث کلی: کلیات خمس(5)

مباحث کلی: کلیات خمس(6)

مباحث کلی: کلیات خمس(6)

مباحث کلی: کلیات خمس(6)

(7)مباحث کلی: کلیات خمس

(7)مباحث کلی: کلیات خمس

(7)مباحث کلی: کلیات خمس

مباحث کلی: حمل و انواع آن(1)

مباحث کلی: حمل و انواع آن(1)

مباحث کلی: حمل و انواع آن(1)

مباحث کلی: حمل و انواع آن(2)

مباحث کلی: حمل و انواع آن(2)

مباحث کلی: حمل و انواع آن(2)

مباحث کلی: حمل و انواع آن(3)

مباحث کلی: حمل و انواع آن(3)

مباحث کلی: حمل و انواع آن(3)

مباحث کلی _ العروض

مباحث کلی _ العروض

مباحث کلی _ العروض

مباحث کلی _ تقسیمات عرضی

مباحث کلی _ تقسیمات عرضی

مباحث کلی _ تقسیمات عرضی

مباحث کلی _ تقسیمات کلی

مباحث کلی _ تقسیمات کلی

مباحث کلی _ تقسیمات کلی

معرّف _ مراحل تحصیل معرفت(1)

معرّف _ مراحل تحصیل معرفت(1)

معرّف _ مراحل تحصیل معرفت(1)

معرّف _ مراحل تحصیل معرفت(2)

معرّف _ مراحل تحصیل معرفت(2)

معرّف _ مراحل تحصیل معرفت(2)

تعریف و اقسام آن

تعریف و اقسام آن

تعریف و اقسام آن

اقسام تعریف(1)

اقسام تعریف(1)

اقسام تعریف(1)

اقسام تعریف(2)

اقسام تعریف(2)

اقسام تعریف(2)

اقسام تعریف(3)

اقسام تعریف(3)

اقسام تعریف(3)

شروط تعریف(1)

شروط تعریف(1)

شروط تعریف(1)

شروط تعریف(2)

شروط تعریف(2)

شروط تعریف(2)

قسمت _ تعریف و فایده قسمت

قسمت _ تعریف و فایده قسمت

قسمت _ تعریف و فایده قسمت

اصول تقسيم

اصول تقسيم

اصول تقسيم

انواع تقسيم

انواع تقسيم

انواع تقسيم

اسالیب قسمت(1)

اسالیب قسمت(1)

اسالیب قسمت(1)

اسالیب قسمت(2)

اسالیب قسمت(2)

اسالیب قسمت(2)

کسب تعریف بالقسمة

کسب تعریف بالقسمة

کسب تعریف بالقسمة

طریقه تحلیل عقلی

طریقه تحلیل عقلی

طریقه تحلیل عقلی

تنبیه بر تحلیل عقلیه

تنبیه بر تحلیل عقلیه

تنبیه بر تحلیل عقلیه

قضایا

قضایا

قضایا

اقسام قضیه

اقسام قضیه

اقسام قضیه

اجزاء قضیه

اجزاء قضیه

اجزاء قضیه

اقسام قضیه حملیه به اعتبار موضوع(1)

اقسام قضیه حملیه به اعتبار موضوع(1)

اقسام قضیه حملیه به اعتبار موضوع(1)

اقسام قضیه حملیه به اعتبار موضوع(2)

اقسام قضیه حملیه به اعتبار موضوع(2)

اقسام قضیه حملیه به اعتبار موضوع(2)

سور و الفاظ آن

سور و الفاظ آن

سور و الفاظ آن

تقسیم قضیه شرطیه

تقسیم قضیه شرطیه

تقسیم قضیه شرطیه

تقسیمات حملیه

تقسیمات حملیه

تقسیمات حملیه

معدوله و محصّله

معدوله و محصّله

معدوله و محصّله

موجهات (1) ماده قضیه

موجهات (1) ماده قضیه

موجهات (1) ماده قضیه

موجهات (2) امکان عام

موجهات (2) امکان عام

موجهات (2) امکان عام

موجهات (3) جهت قضیه

موجهات (3) جهت قضیه

موجهات (3) جهت قضیه

انواع موجهات،اقسام بسیطه(1)

انواع موجهات،اقسام بسیطه(1)

انواع موجهات،اقسام بسیطه(1)

انواع موجهات،اقسام بسیطه(2)

انواع موجهات،اقسام بسیطه(2)

انواع موجهات،اقسام بسیطه(2)

انواع موجهات،اقسام مرکبه(1)

انواع موجهات،اقسام مرکبه(1)

انواع موجهات،اقسام مرکبه(1)

انواع موجهات،اقسام مرکبه(2)

انواع موجهات،اقسام مرکبه(2)

انواع موجهات،اقسام مرکبه(2)

انواع موجهات،اقسام مرکبه(3)

انواع موجهات،اقسام مرکبه(3)