فهرست موضوعات:
1. تعریف اصطلاح معارف کاربردی
2. تلقی‌های مختلف از معارف کاربردی
3. نتایج و آثار نگرش کاربردی به معارف
فهرست موضوعات:
خلاصه‌ای از تلقی‌های مختلف از معارف کاربردی
توصیف قرآن از معرفت به معنای انکشاف حقیقت
منابع و سرچشمه‌های معرفت
حس به عنوان پایگاه معرفتی از نگاه قرآن
عقل و نوع دریافت معرفت
فطرت به مثابه جنبه‌های نهادینه معرفتی
کارکرد وحی در حوزه معرفت
فهرست موضوعات:
خلاصه‌ای از تعریف معارف و منابع معرفت
جدایی مکانیزم تحصیل معارف در مکتب وحی از دیگر مکاتب
عوامل پوشیدگی و تحصیل معرفت
فهرست موضوعات:
عقل به عنوان مهم‌ترین منبع معرفتی
عقل‌گریزی و عقل‌گرایی افراطی
تشکیکی و اشتدادی بودن عقل
عوامل اختلاف مراتب عقل
تعامل با انسان‌ها بر اساس رتبه عقلی آنان
فهرست موضوعات:
فطرت به عنوان بنیادی‌ترین لایه وجودی انسانی
نگاه مکاتب مختلف نسبت به مسئله فطرت
فطرت در قرآن و سنت نبوی
نحوه تحقق فطرت در وجود انسانی
راه ظهور ظرفیت‌های فطری
جهت‌های مختلف مواجهه فطرت با امر بیرونی
ظرفیت‌های فطری
فهرست موضوعات:
نتایج نگاه به فطرت و عقل به عنوان منابع معرفتی
انکشاف حقیقت در معرفت حاصل از عقل و فطرت
نیازمندی زمینه‌ها و بستر مناسب برای کسب معرفت توسط عقل و فطرت
محدود شدن اکتساب معرفت با موانع و حجب
آگاهی‌های متناسب، زمینه‌ساز و ظرفیت‌ساز برای کسب معرفت
قلب به عنوان موطن فطرت و عقل
وابستگی دو فرایند معرفت‌بخشی تذکیر و تعلیم به یکدیگر
فهرست موضوعات:
گرایش‌ها، کشش‌ها و تمایلات در انسان
عقل و فطرت به عنوان منشأ گرایش‌های انسان
عقل و جنبه ایجاد گرایش و ارزش‌گذاری آن
فطرت و مسئله گرایش به خیر و شر در سنت کلام مسیحی و اسلامی
جمع‌بندی مسئله کشش‌ها و گرایش‌ها
فهرست موضوعات:
اراده انسان
جایگاه اراده در حیات بشری
چیستی اراده
اساس حرکت انبیاء در زمینه‌سازی حسن اختیار انسان
فهرست موضوعات:
خلاصه‌ای از ظرفیت اراده در رشد انسانی
رابطه اراده و میل و علم
آیا در انسان میل و علم یگانه و یک‌جهت هستند؟
اگر عقل و علم متعین هستند، جایی برای اراده باقی خواهد ماند؟
مسئله میل و اراده در ملائکه
اراده و مسئله شرگزینی
خلق میل‌های متضاد در انسان یا میل‌های متناسب با حقیقت؟
امیال متضاد در حوزه عقل و معرفت
عقل و وهم در انسان
عقل و شهوت
عقل و جهل و جنود آن‌ها در مکتب وحی
در پرتو کدام معرفت می‌توان جنود عقل را جذب و جنود جهل را دور کرد؟
فهرست موضوعات:
رویکردهای مختلف در اساس هدایت معنوی انسان
رویکرد معرفت‌محور
رویکرد میل‌محور
رویکرد رفتارمحور
رویکرد فضیلت‌محور
اراده‌ورزی و گزینش انسان در قرآن کریم و روایات
فرایند اراده‌ورزی انسان چگونه رخ می‌دهد؟
نظام اراده‌ورزی انسان و نسبت آن با معرفت و میل در مکتب وحی
关于这门课程
معرفی دوره معارف کاربردی
دوره معارف کاربردی با ارائه حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمدتقی سبحانی، به بررسی عمیق و نظام‌مند فرایند تحصیل معرفت در انسان با تکیه بر آموزه‌های قرآن و سنت می‌پردازد. این دوره با هدف آشنایی با مبانی، زوایا و سازوکارهای کسب معرفت انسانی طراحی شده است و تلاش می‌کند نگاهی کاربردی به معارف دینی و نقش آن در مسیر رشد و تکامل انسان ارائه دهد.
در این دوره، مفهوم «معارف کاربردی» و تفاوت آن با نگاه‌های صرفاً نظری به معارف مورد بررسی قرار می‌گیرد و مخاطب با آثار و نتایج نگرش کاربردی به معارف آشنا می‌شود. همچنین جایگاه معرفت به عنوان مسیر شناخت حقیقت و نقش منابع مختلف معرفتی در شکل‌گیری اندیشه و رفتار انسان تبیین خواهد شد.
یکی از محورهای اصلی دوره، بررسی منابع و سرچشمه‌های معرفت است. در این بخش، نقش حس، عقل، فطرت و وحی در فرایند شناخت انسان بررسی شده و جایگاه هر یک از این منابع در دستیابی به حقیقت مورد تحلیل قرار می‌گیرد. همچنین عوامل مؤثر بر پوشیدگی یا آشکار شدن معرفت و تفاوت رویکرد مکتب وحی در تبیین مسیر کسب معرفت مورد توجه قرار می‌گیرد.
در ادامه، دوره به نقش عقل و فطرت به عنوان دو ظرفیت بنیادین انسانی می‌پردازد. مباحثی همچون جایگاه عقل در کسب معرفت، مراتب عقل، عوامل اختلاف مراتب عقلی و نحوه تعامل انسان‌ها بر اساس ظرفیت‌های عقلانی مورد بررسی قرار می‌گیرد. همچنین مفهوم فطرت، جایگاه آن در قرآن و سنت، چگونگی تحقق ظرفیت‌های فطری و راه‌های شکوفایی این ظرفیت‌ها تبیین می‌شود.
از دیگر موضوعات مهم این دوره، بررسی زمینه‌ها و بسترهای لازم برای کسب معرفت، ارتباط عقل و فطرت با قلب انسان، و نسبت میان تعلیم و تذکیر در فرایند معرفت‌بخشی است. در بخش پایانی نیز نقش گرایش‌ها، تمایلات و اراده انسان در مسیر شناخت، انتخاب و رشد مورد بررسی قرار می‌گیرد و رابطه میان علم، میل و اراده در نظام هدایت انسان بر اساس مکتب وحی تحلیل می‌شود.
این دوره برای علاقه‌مندان به مباحث کلامی، علوم تربیتی، فلسفه معرفت و مطالعات اسلامی فرصتی فراهم می‌کند تا با نگاهی جامع، نسبت میان معرفت، عقل، فطرت، اختیار و رشد انسانی را در چارچوب آموزه‌های اسلامی بررسی کنند. دوره شامل ۱۰ جلسه با مدت زمان مجموعی ۷۴۰ دقیقه است و در سطح ۴ کلام و علوم تربیتی ارائه شده است.
معارف کاربردی، مسیری برای فهم عمیق‌تر انسان، شناخت منابع معرفت و کشف نقش معرفت در حرکت انسان به سوی تعالی و کمال.
