مقدمه: روایتی است که شخصی به امام حسن مجتبی علیه السلام مراجعه و از او درخواست کمک کرد حضرت به او فرمود: در منطقه شما شخصی ناصبی وجود دارد که القاء شبهه می کند اگر حاضر شوی از ما آموزش بگیری و او را شکست دهی دنیا و آخرت تو را تامین می کنیم او قبول کرد و بعد از آموزش از امام به منطقه خود باز گشت و آن ناصبی را شکست داد و امام از او تمجید کرد و بیست هزار دینار هدیه داد .
نکته های حدیث:
1.در مشکلات درب خانه امام برویم نه دیگران
2.امام در این شخص قابلیت مناظره با ناصبی را دید امروز هم ما به عنوان طلبه از سوی امام زمان انتخاب شده ایم
3.امام اول آموزش دادند .
4.بعد از آموزش کامل و درست او را فرستادند
5.بعد از پیروزی بر ناصبی امام فرمود: رضایت خدا و پیامبر و پدر و مادرم را به دست آوردی
6.بیست هزار دینار به عنوان هدیه به او دادند.
مهم ترین نقطه ولایت امیر المومنین غدیر است که محور بحث ماست
امروز مسلح شدن به قرآن برای دفاع از تشیع اهمیت فراوانی دارد .
1. یاس کفار از اصل دین است نه مسلمین الیوم یئس الذین کفروا من دینکم
2. کفار چه کسانی هستند
3.منظور از الیوم چه روزی است
4.آیه اکمال در کجا نازل شده است؟
5.وقعه ای که موجب یاس کفار شد چه بود؟
6.منظور از کفار منافقین هستند
7.دین نیاز به حافظ و قیم دارد
8.چه امری موجب اکمال دین شد؟
9.اسلام مورد رضایت خداوند چه اسلامی است؟
1.آیه اکمال کجا نازل شده است؟
الف: شیعه نزول آیه را در هجدهم ذی الحجه و غدیر خم
ب: عامه بعضی نهم ذی الحجه و روز عرفه و بعضی مانند طبری در الولایه ،ابن مردویه خطیب بغدادی در تاریخ بغداد و ابو نعیم اصفهانی در ما نزل من القرآن فی علی در هجدهم
آن چه که مورد اتفاق شیعه و سنی است نزول آیه در ماه ذی الحجه است.
2.بررسی سندی و رجالی اهل سنت که نزول آیه را هجدهم می دانند:
الف: راویان روایت ابو نعیم پنج نفر هستند که همگی مورد وثوق اهل تسنن هستند تنها بعضی ابو هارون عبدی را به دلیل نقل روایات فضایل اهل بیت متهم به تشیع کرده اند که عسقلانی معتقد است اگر راوی ثقه باشد شیعه بودنش ضرری ندارد.
ب: راویان خطیب بغدادی نه نفر هستند که همگی مورد وثوق اهل تسنن هستند
بنا بر این این دو روایت که نزول آیه را در ورز هجدهم ذی الحجه می دانند نزد اهل تسنن صحیح و مورد وثوق است.
یکی دیگر از کسانی که نزول آیه را در هجدهم ذی الحجه می دانند ابن عساکر است که به سه طریق این مطلب را آورده یکی طریق خطیب بغدادی است که بیان شد و دو طریق دیگر هم راویان سلسله سند مورد وثوق اهل سنت هستند .
بررسی سندی و رجالی اهل سنت که نزول آیه را نهم ذی الحجه می دانند:
روایاتی که شان نزول را نهم ذی الحجه می دانند از پنج صحابی نقل شده است امیر المومنین ، سمره، معاویه ،عمر و ابن عباس
امیر المومنین روایات فراوانی داریم که نزول را هجدهم می داند علاوه بر این که یکی از راویان سلسله سند نزد بخاری ضعیف است
سمرة بن جندب کسی است که روایات فراوانی بر علیه امیر المومنین به نفع معاویه جعل کرده است به علاوه این که دو نفر از سلسله سند او تضعیف شده اند
ابن عباس در سلسله سند یک راوی ضعیف دارد
نقل معاویه و عمر هم گذشته از ضعف سند چون ذی نفع هستند اعتبار ندارد .
معنای عرفی یوم از طلوع آفتاب تا غروب آفتاب است که معنای غالبی است و معانی دیگر نیاز به قرینه دارد .
معنای یوم در قرآن:
1.طلوع فجر تا غروب آفتاب 196 بقره
2.یک شبانه روز کامل 28 حج
3.روز قیامت 54،55 یس
4. برهه ای از زمان 3 یونس
منظور از یوم در آیه اکمال همان معنای اول است زیرا:
1.الف و لا یوم عهد ذهنی است
2.خداوند در مقام بیان ثبوت حکم است
3. معنای عرفی و غالبی است
4. معانی دیگر نیاز به قرینه دارد
الیوم:الف و لام درالیوم عهد ذهنی است و اشاره به روز خاصی دارد
یِئس : یأس و ناامیدی کفار در مورد دین است نه مسلمانان
امید کفار نسبت به مسلمانان هنوز باقی است در روایات اهل تسنن در باب صحابه آمده و مشهور به حدیث حوض می باشد که اصحاب مرتد می شوند
علت یأس کفار چه بوده است؟
اهل سنت می گویند نزول چند حکم شرعی موجب یأس کفار و اکمال دین شده است.
نقد و بررسی : تناقض گویی اهل سنت لازم می آید چون بنا بر نظر آن ها آخرین آیه ای که نازل شده آیه ربا بوده است پس چطور با وجودی که احکام الهی باقی مانده دین کامل شده است.
اهل تسنن می گویند :آیه اکمال به خاطر چند حکم شرعی نازل شده است در حالی که خودشان روایت کرده اند که آیهاکمال آخرین آیه نازل شده نبوده بلکه آیه ربا یا کلاله آخرین آیه بوده است.
خداوند بعد از نزول آیات نماز و روزه و حج کهمهم تر هستند مسأله اکمال دین را بیان نفرموده است چه رسد به بیان چند حکم شرعی .
اگر بنا باشد بیان چند مسأله شرعی باعث اکمال دین شده باشد نماز و روزه و حج مقدم هستند چون نماز ستون دین است و با ترک آن اساس دین از بین می رود .
این احکام نمی تواند باعث اکمال دین شده باشد چون این احکام قبلا هم بیان شده بود اما آیه اکمال نازل نشده بود .
لازمه پذیرش حرف اهل تسنن این است که به طور مثال در آیات 119،121و 145 سوره انعام مسلمانان در انجام احکام بیان شده در این آیات آزاد بودند و این موجب امید واری کفار به غلبه بر مسلمانان بوده ولی امروزکه احکام تحریم آمد کفار نا امید شدند در حالی که امید کفار به از بین بردن اصل اسلام بوده است.
منظور از کفار در آیه مشرکین و یهود و نضاری نیستند چون مشرکین که بعد از فتح مکه متواری و یا مسلمان شدند و یهود و نصاری هم قدرتی نداشتند .
نقطه امید کفار طبق آیات قرآن مسأله رهبری و زعامت امت بوده است.
آباء و اجداد پیامبر و خدیجه از حنفاء بودند
حضرت خدیجه معروف به طاهرة القریش بودند و تا قبل از پیامبر با کسی ازدواج نکرده و خواستگاران زیادی از اشراف داشتند .
ایشان مال و ثروت زیادی داشتند که در راه اسلان بذل و بخشش نمودند .
خداوند بر او سلام می فرستادند و پیامبر تا ایشان در قید حیات بودند همسر دیگری اختیار نکردند .
در فتح مکه ، پیامبر کنار مرقد ایشان خیمه زدند و ماندند .
توسل و روضه خوانی به حضرت خدیجه
منظور از کفار در آیه منافقین هستند که در واقعه الیوم حضور داشتند نه مشرکین و یهود و نصاری .
در قرآن آیاتی وجود دارد که به منافقین اطلاق کافر شده است :
1.آیه 68 توبه وعد الله المنافقین و المنافقات و الکفار نار جهنم خالدین فیها
2.آیه 145 نساء ان المنافقین فی الدرک الاسفل من النار
3.آیه 61 نساء
4. آیات 80 تا 85 سوره توبه
بررسی آیات 80 تا 85 سوره توبه در باب منافقین
آیه 74 سوره توبه و یحلفون بالله ما قالوا و لقد قالوا کلمة الکفر
در تفاسیر و کتب تاریخی و روایی اهل تسنن ذیل آیه شأن نزول آیه آمده است .
ماجرای ترور پیامبر توسط منافقین در کوه هرشی و نام منافقین که در کتب اهل تسنن آمده است .
برسی آیات100 تا 102 سوره توبه و اشاره به حضور منافقین در کنار پیامبر
برخی از اقدامات منافقین هنگام ایراد خطبه غدیر
ماجرای کوه هرشی و رو شدن دست منافقین
جرح و تعدیل ولید بن جمیع از راویان ماجرای کوه هرشی در کتب اهل سنت که همه او را توثیق و تایید نمو ده اند .
واژه فی قلوبهم مرض در قرآن در مورد منافقین است.
طبق آیه 31 سوره مدثر نفاق از مکه آغاز شده است.
ماجرای نفاق حتی کنار بستر بیماری پیامبر
ماجرای مسموم نمودن پیامبر توسط دو تن از همسران ایشان
1. ماجرای قلم و دوات و اسناد آن در کتب اهل تسنن
صحیح بخاری ج44 ص31و ج7 ص9 –صحیح مسلم ج5 ص76
2.ماجرای مسموم شدن پیامبر توسط دو تن از همسران و اسناد آن در کتب اهل تسنن
صحیح بخاری ج5 ص120 کتاب الطب – المستدرک علی الصحیحین نیشابوری ج3 ص 61-67 –مسند احمد حنبل ج1 ص408
3. جسارت عایشه و حفصه به پیامبر و آیه 4 تحریم در این مورد
صحیح بخاری ج5 ص 1991
4. ترس پیامبر از منافقین در ابلاغ ولایت
چه چیزی سبب یأس کفار بود؟ آیه سبب یأس را از اصل دین بیان کرده است.
شجاعت و حماسه آفرینی امیر المومنین علیه السلام در جنگ احزاب
منافات شعر مولوی درباره خشم امیر المومنین هنگام کشتن عمرو بن عبدود با عصمت مطلقه
نقطه امید کفار بنا بر آیه 30 سوره طور نفوذ در رهبری امت بعد از پیامبر بود که می فرماید: نتربص به ریب المنون که با اعلان ولایت علی بن ابی طالب در غدیر خم نقطه امید کفار نا امید شد و طبق آیه 3 سوره مائده یأس و نا امیدی در اصل دین بر آن ها حاکم شد الیو یئس الذین کفروا من دینکم
قرآن به تنهایی نمی تواند حافظ دین و حتی حافظ خود باشد
پیامبر مبین قرآن است (نحل 44و 64 )
آیات قرآن دو دسته اند محکم و متشابه (آل عمران 7)
قرآن تحریف نشده و به تنهایی نمی تواند حافظ دین باشد و رهبری الهی می خواهد
با انتصاب رهبری الهی بعد از پیامبر کفار ناامید و مایوس شدند
امامت و رهبری :
1.منصوصه (الهی) مائده 55و 56
2. غیر منصوصه (غیر الهی)مائده 51 –آل عمران 149
شئونات رهبری الهی و غیر الهی
رهبری الهی
الف:علم الهی (نساء105)
ب:ولایت (مائده 55)
ج:عصمت (نساء59)
د: تبیین قرآن (44و 64 نحل)
2.رهبری غیر الهی
الف: یردون علی اعقابکم فتنقلبوا خاسرین (آل عمران 149)
ب: من یتولهم منکم فانه منهم (مائده 51)
ج: یردوکم بعد ایمانکم کافرین (آل عمران 100 و101 )
د: نوله ما تولی و نصله جهنم (نساء 115)
از طرفی قرآن دارای آیات محکم و متشابه است و نیاز به مبین دارد و مبین نمی تواند علما و انسان های عادی باشند و از طرفی نقطه امید کفار نفوذ در رهبری دین است ، با انتصاب امیر المومنین علیه السلام به امامت هم مشکل مبین قرآن و هم استمرار رهبری حل ششد و نقطه امید کفار به یأس مبدل شد.
اشکال: اگر دین در غدیر کامل و خدا به آن راضی شد یعنی خداوند قبل از غدیر از دین راضی نبوده پس افرادی مانند سمیه وجعفر طیار و حمزه سید الشهدا که قبل از نزول آین آیه از دنیا رفته اند به دین ناقص و اسلامی از دنیا رفتند که خدا راضی نبوده است .
جواب: چون احکام اسلام تدریجی نازل می شد در هر زمانی به همان اندازه که نازل شده خداوند توقع دارد بله ناقص بوده و همه دین نبوده ولی وظیفه و تکلیف آن ها ایمان و عمل به همان اندازه نازل شده بوده است.
اسلام مورد رضایت خداوند اسلامی است که رهبری منصوصه الهی که موجب یأس کفار است را داشته باشد.
بنابر این آن چه موجب اکمال دین و اتمام نعمت و رضایت خداوند از اسلام شده امامت و ولایت علی بن ابی طالب است.نه نزول آیات الاحکامی که بعد از غدیر هم وجود دشته است.
اسلام با ولایت علی بن ابی طالب مورد رضایت خداوند است.
اسلام با ولایت علی بن ابی طالب باعث یأس کفار می شود .
رضایت خداوند در این آیه مربوط به اعتقادات است و مهم ترین مساله اعتقادی دین ، رهبری من الله است.
اسلام با ولایت علی بن ابی طالب از اول خلقت وجود داشته و انبیاء گذشته از آن اطلاع داشتند.
روایات ذیل آیه شریفه 45 سوره زخرف در کتب اهل تسنن و شیعه
لحظه لحظه عمر پیامبر متوقف بر اعلان ولایت بود ولی در غدیر در انبوه جمعیت انجام شد.
ابراهیم خلیل در آخر عمر چنین اسلامی را درخواست می کند .(بقره 128) لذا در سوره صافات آیه 83
می فرماید :ابراهیم از شیعیان علی بن ابی طالب است.
بنا بر روایات متعدد فرستادن پیامبران بر اساس نبوت پیامبر و ولایت امیر المومنین بوده است از جمله روایتی در ذیل آیه 45 سوره زخرف وسأل من ارسا=لنا من قبلک من رسلنا ؟ علی نبوتک و و ولایت علی بن ابی طالب یعنی خداوند از همان اول در کنار توحید ، نبوت و ولایت را هم قرار داده است. نمونه دیگر آیه 81 سوره آل عمران ( و اذ اخذ الله میثاق النبیین لما آتیکم)
عاقبت اسلام مورد رضایت خداوند بر کل کره زمین حاکمیت پیدا می کند (آیه 55 نور)
منظور از رضایت خداوند از دین و دیانت ، شیعیان امیر المومنین هستند (آیات 7و8 بینه) تفسیر طبری ج30 ص171-شواهد التنزیل حسکانی ج2 ص459-فتح القدیر شوکانی ج5ص582
اس آنلائن کلاس کے بارے میں
دوره آموزشی «آیه اکمال دین» با تدریس ارزشمند استاد علی شیرخدایی، با محتوایی عمیق، به واکاوی دقیق آیه سوم سوره مبارکه مائده میپردازد. این سلسله جلسات با هدف تبیین ابعاد گوناگون این آیه محوری، از بررسی مفاهیم بنیادین یأس کافران، اکمال دین، اتمام نعمت، و رضایت الهی آغاز میشود و با تشریح ظرایف و تمایزات معنایی کلیدی، مخاطب را در فهم دقیق مراد الهی یاری میرساند. ⚖️
در ادامه این مسیر علمی، دوره به صورت مستدل و با ارجاع به منابع معتبر، مصادیق «کفار» مورد اشاره در آیه را به وضوح تبیین نموده و با تمرکز بر نقش و دسیسههای منافقین در بستر تاریخی نزول وحی، پرده از اقدامات تخریبی و توطئههای آنان برمیدارد. اوج این مباحث به تبیین حیاتی و بیبدیل رهبری الهی – ولایت امیرالمؤمنین علی علیهالسلام – میرسد که چگونه انتصاب آن، نقطه یأس کامل برای دشمنان دین بود و در عین حال، موجب اکمال حقیقی شریعت، اتمام نعمت بیشمار الهی بر جامعه اسلامی، و تحقق رضایت مطلق پروردگار از دین مبین اسلام گردید. این دوره با چشماندازی روشن، به حاکمیت جهانی اسلام مورد رضای خداوند متعال بر کره زمین میپردازد. ✅