اسماء و صفات الهی در مناظرات امام رضا علیه السلام

 سر فصل های دوره: 

• حدود معرفت و تنزیه مطلق خداوند: این سرفصل به بررسی مبنایی عدم امکان تعریف و توصیف کامل خدا و جایگاه یکتایی حضرت حق می‌پردازد. همچنین، به چالش‌های زبانی پیرامون اطلاق شیء بر خداوند متعال (مانند آیه «قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهَادَةً ۖ قُلِ اللَّهُ») و علت مستور بودن حضرت حق پرداخته می‌شود.
• صفات ذاتی و نحوه اتصاف حق: این محور به بررسی مهم‌ترین صفات ذاتی حق (علم، قدرت و حیات) اختصاص دارد و به تبیین دقیق کیفیت اتصاف حق به این صفات می‌پردازد. همچنین، بحث می‌شود که آیا خداوند به ذات خویش «عارف» است یا خیر.
• نفی صفات زائد و قدمت ذاتی: این بخش، اساسی‌ترین اصل توحیدی در شیعه را تبیین می‌کند و آن انکار صفات زائد بر ذات است. هدف این است که از ترکیب و تعدد در ذات الهی جلوگیری شود و قدیم بودن خداوند متعال به عنوان اصلی بدیهی در نظر گرفته شود.
• چالش اطلاق اسماء مشترک (صفات مشترک خالق و خلق): این سرفصل به بررسی دقیق صفاتی می‌پردازد که به طور مشترک بر خالق و مخلوق اطلاق می‌شوند، مانند «لطیف» بودن خداوند. همچنین، به این نکته می‌پردازد که چگونه صفات مشترک خالق و خلق دارای معانی کاملاً متباین هستند.
• تمایز اطلاق اسماء در خلق و خالق: تمرکز این محور بر تحلیل دقیق معنایی است و به طور خاص، بر عدم اشتراک مسمای اسماء، بین خلق و خالق تأکید دارد. همچنین، تفاوت اطلاق اسماء الهی (مانند سمیع، علیم) بر مخلوق و خالق، به تفصیل بررسی می‌شود.
• نفی مطلق صفات و علم به صفات ثبوتی: این سرفصل دو دیدگاه متقابل را طرح می‌کند: ابتدا طرح نظریه «نفی مطلق صفات» و سپس تبیین دلایل برای رد این نظریه و اثبات علم به صفات ثبوتی خداوند (صفاتی که کمال وجودی‌اند).
• نقد نظریات و ارائه نظریه مختار: این محور به طرح و بررسی نظریات مختلف در مورد صفات الهی می‌پردازد. سپس با نقد دیدگاه‌های مختلف کلامی و فلسفی، به بیان نظریه مختار استاد (که منطبق بر معارف اهل بیت علیهم السلام است) می‌رسد.
• صفات انسانی و زبانی (تشبیه و تنزیه): این بخش به مسئله حساس انتساب صفات انسانی به خداوند متعال می‌پردازد تا تنزیه کامل ذات او از صفات نقص و تشبیه جسمانی تثبیت شود. همچنین، توضیح صفاتی مانند «سمیع» و «بصیر» در این چارچوب ارائه می‌شود.

 ویژگی‌های دوره:

• تدریس توسط استاد متخصص و برجسته حوزه خراسان: این ویژگی تضمین می‌کند که محتوای دوره توسط فقیهی با صلاحیت علمی و تخصص بالا در علوم کلامی و حدیثی حوزه علمیه خراسان ارائه می‌شود تا مباحث عمیق و مستند منتقل شوند.
• تالار گفت‌وگو: فضایی آنلاین و اختصاصی است که امکان طرح پرسش و تبادل نظر علمی بین دانش‌پژوهان را فراهم می‌آورد تا فهم مباحث عمیق‌تر و یادگیری فعال‌تر گردد.
• پشتیبانی علمی و فنی: این بخش شامل ارائه حمایت‌های علمی (پاسخ به اشکالات محتوایی و درسی) و همچنین کمک‌های فنی برای حل مشکلات دسترسی به محتوای دوره است.