İslam əqidələri 5: Qəza və Qədər
en Croyances intermédiairesQəza və qədəri təkvini bir neçə qismdir:
Qəza və qədəri elmi: Qədəri elmi Allahın əzəli elmində bir şeyin öz xüsusiyyətləri ilə müəyyənləşməsinə deyilir.
Qəzai elmi odur ki, Allah bilir ki, əgər şərait və zəminə yaranarsa bir şeyin vücuda gəlməsi zəruridir
Qədəri eyni isə xarici aləmə aiddir. Bu mənada ki yoxluqdan vücuda qədəm qoyan bir şey müəyyən xüsusyyətlərini də öz illətindən alır.
Qəzai eyni isə budur ki bir şeyin tam illəti vücuda gələrsə onun vücuda gəlməsi zəruridir.
Qəza və qədərə inanmaq vacibdir və imanın xüsusiyyətlərindəndir.
Qəza və qədər barədə düşünməyin qadağası məzmununda olan hədislərə gəldikdə isə onların ya sənədi zəifdir ya burda olan nəhy irşadidir. Bundan əlavə bu barədə başqa hədislər də mövcuddur.
Mötəbər hədislərə əsasən bəda məsələsi böyuk əhəmiyyətə malikdir və buna etiqad bəsləmək vacibdir.
À propos de ce cours
Bəda (Badā) mövzusu üzrə bu kurs İslam əqidəsinin ən incə və dərin kəlam məsələlərindən birini sistemli şəkildə izah etmək üçün hazırlanmışdır. Kurs Firuz Yaşaroğlu tərəfindən Azərbaycan türkcəsində tədris olunur və tələbələrə ilahi elm, təqdir və insanın taleyi ilə bağlı sualların Şiə kəlamı çərçivəsində necə izah edildiyini aydın şəkildə təqdim edir. Dərslər ardıcıl və analitik üslubda hazırlanmışdır.
Kursun əsas hissəsi “Bəda” anlayışının izahına həsr olunmuşdur. Dörd dərs boyunca bu anlayışın mənası, onun yanlış anlaşılmaları və kəlam elmindəki düzgün şərhi geniş şəkildə müzakirə edilir. Tələbələr Allahın elmində dəyişiklik baş verməsi kimi yanlış təsəvvürlərdən uzaqlaşdırılaraq, Bədanın əslində ilahi hikmət və insanın hadisələri zaman içində dərk etməsi ilə əlaqəli olduğu öyrədilir.
Dərslərdə həmçinin Bədanın Quran və hədis əsasları, eləcə də İslam alimlərinin bu mövzuya yanaşmaları təhlil olunur. Kurs tələbələrə ilahi iradə, təqdir və hadisələrin zahiri və batini tərəfləri arasında fərqi anlamaqda kömək edir. Bu yanaşma sayəsində iştirakçılar İslam əqidəsindəki mürəkkəb kəlam mövzularını daha düzgün və elmi əsaslarla qavrayırlar.
Kurs İmam Hüseyn Fondu tərəfindən hazırlanıb və qeydə alınıb, daha sonra isə İmam Sadiq Akademiyası vasitəsilə təqdim edilmişdir. Kursun sonunda tələbələr Bəda mövzusunu dərin şəkildə anlayacaq, yanlış şübhələrdən uzaqlaşacaq və Şiə kəlamının bu mühüm prinsipini elmi əsaslarla izah etmək bacarığı əldə edəcəklər.
