يَوْمَ تَرَى الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ يَسْعَىٰ نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَانِهِمْ بُشْرَاكُمُ الْيَوْمَ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ۚ ذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ
تجزیه و ترکیب:
بین: اسم، ثلاثی، معرب، مفعول فیه، منصوب، دائم الاضافه است.
ایدی: بر وزن: افعُل، مضاف الیه و مجرور است،به کسره تقدیری.
ایمانهم: معرب، جمع یمین، مجرور به حرف جر، علامت جر کسره ظاهری.
بشری: اسم، همه اعرابش تقدیری است.مرفوع، مبتداء
الیوم: مفعول فیه، منصوب،
جنات: خبر برای بشری، مرفوع، به رفع ظاهری
تجری: فعل مضارع، مرفوع، به ضمه تقدیری (ناقص است)
تحت: اسم معرب، مجرور به حرف جر.
انهار: جمع، اسم معرب، فاعل تجری، مرفوع به ضمه ظاهری
خالدین: اسم معرب، جمع خالد، منصوب، علامت نصب «یاء» است، حال است.
الفوز : اسم معرب، خبر برای مبتداء
العظیم: اسم معرب، مرفوع به ضمه ظاهری، نعت برای الفوز.
قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
صلاتی: منصوب است ولی فتحه تقدیری است، زیرا به «یاء» متکلم اضافه شده است.
نسکی، محیای، مماتی: مانند صلاتی
للله: اسم معرب، مجرور به جر ظاهری، جار و مجرور، خبر «ان»
رب: اسم معرب، مجرور، بدل یا عطف بیان، برای الله.
العالمین: اسم معرب، مضاف الیه، مجرور، علامت جر «یا»
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْ بَعْدِهِمْ مُوسَىٰ بِآيَاتِنَا إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ فَظَلَمُوا بِهَا ۖ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ
بعد: اسم معرب، مجرور به حرف جر، علامت جر کسره ظاهری
موسی: اسم معرب، اعراب تقدیری، منصوب، مفعول به
فرعون: اسم معرب، مجرور به حرف جر، علامت جر، فتحه به خاطر غیر منصرف بودن.پ
مَلَئِهِ: اسم معرب، مجرور، عطف به فرعون، علامت جر، کسره ظاهری است.
عاقبه: اسم معرب، مرفوع، اسم کان، علامت رفع، ضمه ظاهری.
المفسدین: اسم معرب، جمع، مضاف الیه عاقبه، مجرور، علامت جر: یاء.